ผศ.สาวิตรี  วทัญญูไพศาล อาจารย์ประจำภาคเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร คณะวิทยาศาสตร์ประยุกต์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) ผู้ร่วมวิจัยการพัฒนาซอฟต์แวร์ช่วยการตรวจสอบแบคทีเรียที่สำคัญในอุตสาหกรรม โดยมี รศ.ดร.ดวงใจ  โอชัยกุล จากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง เป็นหัวหน้าโครงการ และ รศ.ธีรวัฒน์  ประกอบผล  ผู้ร่วมโครงการงานวิจัยนี้ ได้รับทุนสนับสนุนจาก สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) จำนวน 250,000 บาท ระยะเวลาในการดำเนินงานวิจัย 2 ปี  โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างฐานข้อมูลเชื้อแบคทีเรียที่มีความสำคัญในอุตสาหกรรมอาหาร และวิธีการทดสอบทางชีวเคมีแบบต่างๆ โดยใช้คอมพิวเตอร์รวมทั้งพัฒนาซอฟแวร์ สำหรับช่วยเหลือในการตรวจสอบชนิดของเชื้อแบคทีเรียที่มีความสำคัญในอุตสาหกรรมอาหาร ตลอดจนสามารถสืบค้นได้ง่าย
          การพัฒนาโปรแกรมช่วยในการตรวจสอบแบคทีเรียที่สำคัญในอาหารขึ้นใหม่เพื่อให้ทันสมัย  โดยใช้หลักการเขียนโปรแกรมด้วย Visual  Basic 6.0 และให้สามารถทำงานได้ในระบบปฏิบัติการของ Microsoft  Windows xp  โดยจะได้รวบรวมฐานข้อมูลของวิธีตรวจสอบทางชีวเคมี และภาพถ่ายของลักษณะโคโลนีของเชื้อ การติดสีแกรม เพื่อให้สืบค้นง่าย ประหยัดเวลาในการสืบค้น โดยให้ผู้ใช้สามารถใช้วิธีการดั้งเดิมในการตรวจสอบ แล้วใช้โปรแกรมช่วยค้นหาชื่อจีนัส และสปีชีส์จากผลการตรวจสอบทางชีวเคมี 5-10 การทดสอบ เพื่อลดระยะเวลาในการเทียบเอกสาร และเป็นแนวทางในการประหยัดการนำเข้าซอฟต์แวร์จากต่างประเทศ  รวมทั้งยังเป็นการพัฒนางานทางด้านชีวสารสนเทศร่วมกันระหว่างคณาจารย์ ผู้วิจัยจากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนืออีกด้วย
         ในการเขียนโปรแกรมประกอบด้วย 3 ส่วน คือ (1) การป้อนข้อมูลลักษณะสำคัญของแบคทีเรียทั้ง 339 ชนิด จากฐานข้อมูล 31 ชนิด ซึ่งอ้างอิงข้อมูลจากหนังสือที่จำแนกชนิดแบคทีเรีย เพื่อให้ค้นหาข้อมูลได้ง่ายและสะดวกขึ้นในการตรวจสอบ (2) วิธีการในการตรวจสอบแบคทีเรีย ซึ่งสามารถเข้าศึกษาข้อมูลเบื้องต้นในการทดลอง และ (3) ศูนย์เก็บสายพันธุ์แบคทีเรีย เป็นการตรวจสอบและยืนยัน ชนิดของแบคทีเรียว่าใช่หรือไม่ ซึ่งโปรแกรมสามารถบอกสายพันธุ์ได้ทันที
         ลักษณะเด่นของโปรแกรมนี้นำมาประยุกต์ใช้กับห้องปฏิบัติการหลักหรือขนาดกลาง ง่ายต่อการทดลอง นำไปประกอบการเรียนการสอนในห้องปฏิบัติการจะทำให้ผู้เรียนเข้าใจถึงขั้นตอนการเตรียมตัวในการตรวจสอบหาแบคทีเรียได้เด่นชัดมากขึ้น อุตสาหกรรมอาหารทุกประเภททั้งอาหารสดและอาหารสำเร็จรูป จะได้รับประโยชน์จากซอฟต์แวร์นี้ โดยเฉพาะผู้ประกอบการที่มีห้องปฏิบัติการขนาดเล็ก หรืออุปกรณ์ที่ค่อนข้างน้อย เช่น มีเพียงสารเลี้ยงเชื้อ หรือสารเคมีตรวจสอบเชื้อ แต่ไม่มีเครื่องจำแนกชนิดแบคทีเรียโดยตรง ก็สามารถตรวจสอบอาหารที่ผลิตได้ว่ามีเชื้อที่อันตรายต่อร่างกายผู้บริโภคหรือไม่ก่อนส่งจำหน่ายถึงมือผู้บริโภค
ซอฟต์แวร์จะประมวลผลจากชื่อของแบคทีเรียที่พิมพ์เข้าไป           หากมีอยู่ในฐานข้อมูลระบบจะแสดงผลขึ้นมายังหน้าจอว่าเชื้อจุลินทรีย์นั้นมีคุณสมบัติอะไรบ้าง เป็นเชื้อแบคทีเรียชนิดดีหรือก่อโรค ลักษณะการเจริญเติบโตแบบไหน หรือมีวิธีการทดสอบใดบ้าง สำหรับระบุว่ามีเชื้อดังกล่าวปนเปื้อนอยู่ และควรกำจัดอย่างไร โดยที่ผู้ใช้ไม่ต้องยุ่งยากค้นคว้าข้อมูลเพิ่มจากแหล่งอื่น
ซอฟต์แวร์ดังกล่าวพัฒนาไปแล้วกว่า 80%  เหลือเพียงการพัฒนาให้ระบบประมวลผลมีความเที่ยงตรงและระบบแสดงผลที่ง่ายต่อการเข้าใจ ไม่ซับซ้อน คาดว่าจะแล้วเสร็จในกลางปีนี้  จากนั้นส่งให้ภาคเอกชนทดสอบใช้งานเป็นลำดับต่อไป  อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยตั้งเป้าจะพัฒนาฐานข้อมูล โดยเพิ่มข้อมูลสายพันธุ์แบคทีเรียให้หลากหลายยิ่งขึ้นเพื่อให้การตรวจสอบวิเคราะห์มีความครอบคลุมยิ่งขึ้น
          สอบถามรายละเอียดได้ที่ ผศ.ดร. สาวิตรี  วทัญญูไพศาล  มจพ.  โทรศัพท์ 0-2913-2500 ต่อ 4705, 081-642-0564

                                                                                                                                             

.

 


จำนวนครั้งที่ดูข่าว 2077 ครั้ง